Economy, Premium, Business, First: “ταξικός” διαχωρισμός στον αέρα

Οι επιβάτες μιας πτήσης μοιράζονται τον ίδιο περιορισμένο χώρο για κάποιες ώρες, ανεξάρτητα από το ποιοί ή τι είναι στο έδαφος. Ένας απλός ταξιδιώτης που τον ξέρει μόνο η μάνα του (άντε και μερικοί φίλοι) μπορεί να βρίσκεται λίγα μόλις μέτρα μακριά από κάποιον celebrity. Αναπνέουν τον ίδιο ανακυκλωμένο αέρα. Ίσως ακουμπάνε μεταξύ τους οι αγκώνες τους. Τρώνε το ίδιο σνακ. Για λίγες ώρες, είναι ίσοι…

Κι όμως, μπορούν να ξεχωρίσουν, ανάλογα με το πόσο βαθιά έχουν σκοπό να βάλουν το χέρι τους στην τσέπη τους. Οι αεροπορικές εταιρείες έχουν φροντίσει να δημιουργήσουν τα κατάλληλα “προϊόντα” (έτσι ακριβώς αναφέρονται, products) ώστε, κάποιοι επιβάτες που ενδιαφέρονται να έχουν μια μεγαλύτερη άνεση στο ταξίδι, ή που το κοινωνικό και οικονομικό τους status το απαιτεί, να μπορούν να ξεχωρίσουν από τους “άλλους”. Καλώς ήρθατε στον “ταξικό διαχωρισμό” στον αέρα.

Οι “τάξεις”

Στον αέρα τα πράγματα είναι κάπως πιο απλά από ότι στο έδαφος. Αναφέρω τον όρο “τάξη” όχι με την κοινωνιολογική έννοια, αλλά ως μετάφραση του διεθνούς αγγλικού όρου “class” ή πιο σωστά “class of service”. Στην ελληνική καθομιλουμένη επικρατεί ο όρος “θέση”, τον οποίο θα χρησιμοποιήσω στη συνέχεια. Έχουμε λοιπόν τις εξής θέσεις στα αεροσκάφη:

Economy class – Οικονομική θέση. Αφορά τη μεγάλη πλειοψηφία των καθισμάτων στα αεροσκάφη, ενώ σε εταιρείες χαμηλού κόστους είναι η μοναδική προσφερόμενη. Πρόκειται για τα γνωστά αεροπορικά καθίσματα. Ανάλογα με τον τύπο του αεροσκάφους υπάρχουν δύο τομείς σε διαμόρφωση 2-2 (σε ελικοφόρα ή μικρά τζετ) ή 3-3 (σε μεσαίου μεγέθους τζετ) θέσεων, ή τρεις τομείς στα μεγάλα αεροσκάφη σε διαμόρφωση 2-4-2 ή 3-3-3 ή ακόμη και 3-4-3 θέσεων.

Economy class σε Embraer 175 (μικρό jet) της Delta Airlines

Economy class, Delta Airlines Embraer 175

economy_medium

Economy class, Qatar Airways Airbus A321

 

Economy class 2-4-2 on widebody jet

Economy class 2-4-2 on wide body jet

Economy class 3-4-3 on widebody jet

Economy class 3-4-3 on wide body jet

 

Premium economy class – Αναβαθμισμένη οικονομική θέση. Είναι μια σχετικά νέα κατηγορία θέσης και βρίσκεται σχεδόν αποκλειστικά σε μεγάλα αεροσκάφη. Τα καθίσματα είναι λίγο μεγαλύτερα από αυτά της οικονομικής θέσης, πλατύτερα και με μεγαλύτερη απόσταση μεταξύ των σειρών. Η διάταξή τους είναι αραιότερη από ότι στην οικονομική θέση, συνήθως δε σε χωριστό τμήμα του αεροσκάφους.

Premium economy, British Airways Airbus A380

Premium economy, British Airways Airbus A380

Premium economy, Lufthansa

Premium economy, Lufthansa

Premium economy, Air France Boeing 777

Premium economy, Air France Boeing 777

Premium economy, Air New Zealand

Premium economy, Air New Zealand

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Business class – Διακεκριμένη θέση. Όλες οι μεγάλες αλλά και πολλές μεσαίες εταιρείες διαθέτουν θέσεις business class, πολλές φορές και σε μικρά αεροσκάφη που εκτελούν μικρές πτήσεις. Ο τύπος του καθίσματος διαφέρει, ανάλογα με την εταιρεία και το αεροσκάφος. Οι ευρωπαϊκές εταιρείες στα μεσαίου μεγέθους αεροσκάφη για πτήσεις εντός Ευρώπης διαθέτουν για business class καθίσματα όμοια με την οικονομική, στην ίδια διαμόρφωση, κρατώντας κενή τη μεσαία θέση (πρόκειται για μεγάλη μούφα, έχω γράψει σχετικά αυτό το άρθρο). Στα μεγάλα αεροσκάφη που εκτελούν μακρινά δρομολόγια τα πράγματα είναι εντελώς διαφορετικά: τα καθίσματα είναι πολύ μεγαλύτερα, στις περισσότερες περιπτώσεις μετατρέπονται σε οριζόντια κρεβάτια, και προσφέρουν εξαιρετική αίσθηση άνεσης αλλά και απομόνωσης.

Business class, european flight

Business class, european flight

Business class, American Airlines Boeing 777-300

Business class, American Airlines Boeing 777-300

 

 

 

 

 

 

 

 

First class – Πρώτη θέση. Πρόκειται για τα κορυφαία προϊόντα που προσφέρουν οι μεγάλες εταιρείες για μακρινές πτήσεις. Οι θέσεις γίνονται οριζόντια κρεβάτια, υπάρχει άπλετος χώρος για φαγητό και εργασία, ενώ τελευταία έχουν κάνει την εμφάνισή τους κάτι υπερπαραγωγές με κλειστές καμπίνες, διπλά κρεβάτια κλπ. Οι θέσεις είναι λίγες, σπάνια υπερβαίνουν τις 8, πάντοτε στο μπροστινό μέρος και πάντοτε με το καλύτερο σέρβις.

First class, Lufthansa

First class, Lufthansa

First class, Singapore Airlines

First class, Singapore Airlines

 

 

 

 

 

 

 

Μία σημείωση για την first class στις ΗΠΑ: τα αεροσκάφη που εκτελούν πτήσεις εντός της χώρας δεν διαθέτουν business class αλλά first class, η οποία δεν είναι παρά μια καλή premium economy. Σε λίγες μόνο περιπτώσεις, στις transcontinental πτήσεις JFK-LAX και JFK-SFO, κάποιες εταιρείες διαθέτουν first class εφάμιλλη μιας καλής international business class.

Η “εμπειρία χρήσης”

Δεν είναι εύκολο να προσδιοριστεί και να συνοψιστεί σε μερικές γραμμές η αίσθηση που θα αποκομίσει κάποιος ταξιδεύοντας στις παραπάνω κατηγορίες θέσεων. Πέρα από το προϊόν αυτό καθεαυτό, δηλαδή το κάθισμα, τεράστιο ρόλο παίζουν και άλλοι παράγοντες όπως η διάρκεια της πτήσης, η πληρότητά της, οι λοιπές παρεχόμενες ανέσεις και ο σωματότυπος του επιβάτη. Χωρίς να εξειδικεύσουμε κάθε δυνατό συνδυασμό των παραπάνω, μπορούμε να πούμε σε γενικές γραμμές τα εξής:

Στην οικονομική θέση η εμπειρία χρήσης είναι στην καλύτερη περίπτωση μέτρια. Τα καθίσματα δεν είναι φαρδιά, η ανάκλιση είναι μικρή και το σέρβις όχι κάτι ιδιαίτερο. Σε μικρές και μεσαίες πτήσεις τα πράγματα είναι πιο εύκολα, το σώμα δεν προλαβαίνει να κουραστεί πολύ. Σε μεγάλες πτήσεις όμως το αίσθημα σαρδελοποίησης είναι έντονο, ειδικά αν η πληρότητα είναι μεγάλη.

Στην premium economy σε μεγάλες πτήσεις η αίσθηση είναι σαφώς καλύτερη από την οικονομική. Τα φαρδύτερα καθίσματα και η μεγαλύτερη απόσταση μεταξύ τους προσδίδουν άνεση, ενώ η μεγαλύτερη ανάκλιση βοηθά σε καλύτερη και ευκολότερη ξεκούραση. Το σέρβις είναι κάπως καλύτερο από την οικονομική.

Στη business class εντός Ευρώπης η αίσθηση είναι αρκετά καλύτερη από την οικονομική, λόγω της κενής μεσαίας θέσης και του καλύτερου σέρβις, ενώ κατά τα άλλα τα καθίσματα είναι όμοια με τα υπόλοιπα.

Στη business class σε μεγάλες πτήσεις η αίσθηση είναι σαφέστατα πάρα πολύ καλή, εξαιρετική. Οι θέσεις είναι αυτόνομες, γίνονται κρεβάτι για αρκετά άνετο ύπνο, και το σέρβις δεν έχει καμία σχέση με την οικονομική, είναι πολύ ανώτερο.

Στη first class η αίσθηση πρέπει να είναι απαράμιλλη (απ’όσα έχω διαβάσει, δεν είχα την εμπειρία ακόμη). Το σέρβις είναι το καλύτερο δυνατό και η άνεση ακόμη μεγαλύτερη από τη business class. Ορισμένες εταιρείες όπως η Singapore Airlines και η Etihad προσφέρουν σουίτες, σχεδόν αυτόνομα δωμάτια δηλαδή, όπου η πολυτέλεια και η άνεση είναι πέραν κάθε προσδοκίας.

Το κόστος

Η οικονομική θέση είναι (σχεδόν) πάντοτε η φθηνότερη επιλογή. Το κόστος εξαρτάται από την εταιρεία, την απόσταση, την πληρότητα και το χρόνο αγοράς του εισιτηρίου. Είναι η πρώτη επιλογή που θα κοιτάξουν οι ταξιδιώτες (και η μοναδική για τους περισσότερους).

Αυτό που παρουσιάζει μεγάλο ενδιαφέρον είναι το κόστος των “ανώτερων” θέσεων σε σχέση με την οικονομική, και αυτό διότι πολλές φορές η διαφορά στην τιμή είναι τέτοια που δελεάζει τον ταξιδιώτη να ανέβει κατηγορία. Ειδικά στις μεγάλες πτήσεις όπου παρέχεται premium economy, η διαφορά σε απόλυτους αριθμούς από την οικονομική μπορεί να είναι διαχειρίσιμη έως και ευκαιρία. Για παράδειγμα, πτήση για Χονγκ Κονγκ μέσω Λονδίνου κοστίζει περίπου 800 ευρώ economy και 1200 premium economy. Ναι μεν η premium είναι 50% ή 400 ευρώ ακριβότερη, αλλά για την 11ωρη πτήση αξίζει εάν και εφόσον δεν είναι πολύ σφιχτό το budget.

Η business class είναι αισθητά ακριβότερη, και δικαιολογημένα διότι προσφέρει πολλά περισσότερα από τις άλλες, με εξαίρεση τις ευρωπαϊκές πτήσεις (μην τα ξαναλέμε, τα είπαμε εδώ). Για παράδειγμα, πτήση προς Σαν Φραντσίσκο μέσω Λονδίνου κοστίζει περίπου 900 ευρώ σε οικονομική και 2700 ευρώ σε business class. Η διαφορά είναι μεγάλη, είναι τριπλάσιο κόστος, με τα χρήματα ενός επιβάτη σε business πάνε τρεις επιβάτες σε οικονομική, αλλά η διαφορά στην άνεση είναι αντίστοιχα πολύ μεγάλη ειδικά σε μεγάλης διάρκειας πτήσεις.

Εκεί που τα πράγματα ξεφεύγουν είναι στη first class. Δεν υπάρχουν όρια και ντροπές εδώ, κάθε εταιρεία ζητάει ό,τι θέλει. Αυτές οι θέσεις προορίζονται για τα πραγματικά χοντρά πορτοφόλια, για εκείνους που δεν συμβιβάζονται με τίποτε λιγότερο, για celebrities κλπ. Δεν υπάρχει κανένα νόημα σύγκρισης με τις άλλες θέσεις πλην της business, αλλά και με αυτή οι διαφορές στην άνεση είναι παραπάνω από αισθητές.

Τι αξίζει και τι όχι

Σε γενικές γραμμές, συνεκτιμώντας και άλλες παραμέτρους πέρα από το κόστος, μπορώ να πω με ασφάλεια ότι σε μεγάλα ταξίδια το πραγματικό value for money είναι η premium economy. Έχω ταξιδέψει σε τέτοια με British Airways από Λονδίνο προς Λος Άντζελες και από Σικάγο προς Λονδίνο, και πραγματικά άξιζε. Αντίστοιχο προϊόν προσφέρει πλέον και η Lufthansa, οπότε οι επιλογές είναι αρκετές.

Η business class αξίζει και με το παραπάνω σε μεγάλα ταξίδια, εφόσον είναι καλό το προϊόν. Πρόσφατα ταξίδεψα από Λονδίνο προς Λος Άντζελες με American Airlines, σε business class, και έμεινα πάρα πολύ ευχαριστημένος όπως έγραψα στο σχετικό post. Αυτό που δεν με ευχαρίστησε, και δεν άξιζε τα χρήματα που ζητάει τελικά, είναι η business class της British Airways στα μεγάλα αεροσκάφη. Ταξίδεψα από Ουάσινγκτον προς Λονδίνο και δεν εντυπωσιάστηκα, θεωρώ ότι στην British Airways συμφέρει η premium economy.

Πέρα από τις αναβαθμισμένες θέσεις, η οικονομική αξίζει στα καινούρια αεροσκάφη των εταιρειών της Μέσης Ανατολής και της Ασίας. Είχα ταξιδέψει από Ντόχα προς Κουάλα Λουμπούρ με Boeing 777-300 της Qatar Airways σε economy και έμεινα πολύ ευχαριστημένος μετά από 8 ώρες πτήση. Η επιστροφή από Κουάλα Λουμπούρ προς Ντόχα ήταν σε Airbus A330-200, αρκετά παλιό σκαρί, και ήταν αισθητά χειρότερη εμπειρία (μικρή ανάκλιση, στενό κάθισμα). Θέλει προσοχή η επιλογή πτήσεων, καλό είναι να γίνεται και με κριτήριο το αεροσκάφος.

Τέλος, ο αεροπορικός ταξιδιώτης που σέβεται τον εαυτό του οφείλει να παρακολουθεί στενά τις προσφορές των εταιρειών. Πολλές φορές οι προσφορές είναι τέτοιες που αποτελούν πρόκληση. Αρκεί να αναφέρω ότι έχω κάνει 2 ταξίδια στις ΗΠΑ σε business class την οποία έκλεισα σε προσφορά, σε τιμή σχεδόν premium economy. Ο στόχος είναι πάντοτε η μεγαλύτερη δυνατή άνεση με το μικρότερο δυνατό κόστος.

Είπαμε, ζούμε σε κόσμο ταξικό. Γιατί οι πτήσεις να αποτελούν εξαίρεση…;

 

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s